Ana Sayfa

Son yazılar

GM2 GANGLOİSİDOZ (TAY SACHS VE SANDHOFF)

3 farklı tipi mevcuttur. Tay-Sachs hastalığı (B varyant): HEXA geni 15. kromozomdaki mutasyona bağlı. Sandhoff hastalığı (0 varyant): HEXB genindeki mutasyona bağlı. GM2 aktivatör protein defekti (AB varyant): GM2 aktivatör protein genindeki (5.kromozomda) mutasyona bağlı ortaya çıkar. Hastalık hem anneden hem babadan otozomal resesif (çekinik) kalıtılır. TAY-SACHS beta-heksozaminidaz alfa- subuniti mutasyonu sonucu Heksozaminidaz A (alfa-beta… Okumaya devam et GM2 GANGLOİSİDOZ (TAY SACHS VE SANDHOFF)

GM1 GANGLİOSİDOZ

Bir tür lizozomal depo hastalığıdır. Hücre içindeki lizozom adı verilen organellerin içinde çeşitli maddelerin metabolize edilmemesi ve birikmesi sonucu ortaya çıkar. Otozomal resesif (çekinik) olarak kalıtılır. Hastalık hem anneden hem babadan geçiş gösterir. Hastalık bulgularının görülme yaşına göre klinik olarak farklılık göstermektedir. Tipik Erken İnfantil Bbebeklik) Form (Tip1): (enzim aktivitesi %0.1) Yaşamın ilk bir haftasında… Okumaya devam et GM1 GANGLİOSİDOZ

METAKROMATİK LÖKODİSTROFİ

Klinik: Metakromatik lökodistrofi (MLD) sinir sistemini tutan bir lizozomal depo hastalığıdır. Hastalık hem anneden hem babadan geçmektedir. Otozomal resesif (çekinik) olarak kalıtılmaktadır. Geç infantil form (Geç bebeklik formu): En sık görülen formudur. Bulgular 1-2 yaşında başlar. Olguların çoğu yürüyebilir. %15’i ise yürüyememektedir. Hastalar ilk bulgu olarak 14-16. Aylarda yürümede ve sıralama güçlük ve düşme şikayetleri… Okumaya devam et METAKROMATİK LÖKODİSTROFİ

HOMOSİSTİNÜRİ (KLASİK HOMOSİSTİNÜRİ)

Homosistinüri: İdrarda artmış homosistin atılımı anlamında olmakla birlikte esas olarak sistatiyonin β-sentetaz enzim eksikliğine bağlı gerçekleşen ‘’klasik homosistinüri’’yi tanımlamak için kullanılır. Bu hastalarda doğuştan enzim eksikliğine bağlı olarak vücutta homosisitein düzeyi artar. Hastalığın dünyada görülme 1:200.000-335000 arasındadır. Akraba evlilikleri tüm metabolik hastalıklarda olduğu gibi bu hastalığında görülme sıklığını arttırmaktadır. Hastalık anne ve babadan (otozomal resesif)… Okumaya devam et HOMOSİSTİNÜRİ (KLASİK HOMOSİSTİNÜRİ)

GLUTARİK ASİDÜRİ TİP 1

Lizin ve Triptofan amino asitlerinin metabolizması bozukluğudur. Glutaril-KoA dehidrogenaz adlı verilen enzimin eksikliğine bağlı kan, idrar ve beyin omurilik sıvısında glutarik asit, 3-hidroksiglutrik asit ve glutarilkarnitin birikir. Biriken maddeler sinir sistemine olumsuz etkileri hastalığın klinik bulgularına neden olmaktadır. Hastalık anne ve babadan otozomal resesif genetik geçişlidir. KLİNİK: Hastaların doğum sonrası büyüme gelişmesi normal seyrederken (6ay-… Okumaya devam et GLUTARİK ASİDÜRİ TİP 1

AKÇA AĞAÇ ŞURUBU İDRAR HASTALIĞI (MAPLE SYRUP URINE DISEASE) (MSUD HASTALIĞI)

Dallı zincirli aminoasit (Valin, Lösin, İzolösin) metabolizmasında kaynaklanan problem sonucu meydana gelir. Esas bulguların oluşmasında lösin ve metabolitlerinin birikimi sonucu görülür. Hastalık anne babadan otozomla resesif olarak kalıtılmaktadır. Akut tabloda valin, lösin, izolösin yanında artmış organik asitler (a ketoasitler) saptanır Dallı zincirli a ketoasit dehidrogenaz kompleks aktivitesinde sorun mevcuttur. Dallı zincirli a ketoasit dehidrogenaz kompleksin… Okumaya devam et AKÇA AĞAÇ ŞURUBU İDRAR HASTALIĞI (MAPLE SYRUP URINE DISEASE) (MSUD HASTALIĞI)

NİEMANN PİCK TİP C HASTALIĞI

Genetik, ilerleyici, geri dönüşümü olmayan, sinir sistemini ve diğer organları tutan bir lizozomal lipid depo hastalığıdır. Hastalı anne ve babadan genetik olarak geçiş göstermektedir. Kendine özgü bir fizik muayene, laboratuvar veya MR belirteci olmaması hastalığın tanısının konulmasında zorlaştırmaktadır. Erken tanı konulması durumunda nörolojik bulguların başında miglustat tedavisi başlanma şansı yakalanabilir. Erken tedavi bulguların önüne geçilmesinde… Okumaya devam et NİEMANN PİCK TİP C HASTALIĞI

TİROZİNEMİ TİP 2 (OKÜLOKUTANÖZ TİROZİNEMİ)

Tirozin aminotansferaz (TAT) enzim eksikliğine bağlı gelişir. Kromozom 16q22.1-q22.3 TAT gen mutasyonu bağlı ortaya çıkar. Hastalık anneden ve babadan otozomal resesif olarak kalıtılır. Palmoplantar hiperkeratoz denilen el içi ayak tabanında deri bulguları, gözde herpetiform korneal ülserler denilen karneal etkilenme ve zeka etkilenimi gözlenir. Karaciğer ve böbrek tutulumu olmaz. Göz bulguları ilk aylarda, cilt bulguları 1… Okumaya devam et TİROZİNEMİ TİP 2 (OKÜLOKUTANÖZ TİROZİNEMİ)

KRABBE HASTALIĞI (GLOBOİD HÜCRE LÖKODİSTROFİSİ)

Krabbe hastalığı merkezi sinir sistemini tutan doğuştan bir metabolik hastalıktır. Galaktoseramidi (sinir sisteminde bulunan myelin adı verilen sinir kılıfının yapısında yer alan bir madde) hücrelerde bulunan lizozom adı verilen yapılar içinde parçalanmasını sağlayan galaktoseramidaz (galaktoserebrosidaz, serebrozis b-galaktosidaz) enzim eksikliğine bağlı oluşur. Hastalık otozomal resesif olarak anneden ve babadan geçer. Galaktoseramidaz geni (GALC) 14q31 kromozomda yer… Okumaya devam et KRABBE HASTALIĞI (GLOBOİD HÜCRE LÖKODİSTROFİSİ)

SEREBROTENDİNÖZ KSANTOMATOZİS (STK)

STK her birinin başlangıcı ve ciddiyeti farklılık gösteren, hastalığa özgü bir dizi tabloya neden metabolik bir hastalıktır. STK nadir ve gerçekte olduğundan daha az tanı konulan otozomal resesif bir bozukluktur. Hastalık anne ve babadan otozomal resesif olarak geçer. STK’ya mitokondri enzimi olan “27-hidroksilaz”ı kodlayan CYP27A1 genindeki mutasyonlar neden olur. STK’da görülen ayırt ettirici tablolar arasında… Okumaya devam et SEREBROTENDİNÖZ KSANTOMATOZİS (STK)

TİROZİNEMİ TİP 1 (HEPATORENAL TİROZİNEMİ)

Tirozinemi tip 1 bir tür amino asit metabolizması bozukluğudur. Tirozinemi tip 1 hastaları, yedikleri gıdalardan tirozin adı verilen bir amino asidi parçalamada sorun yaşarlar. Tedavi edilmezse, durum ciddi karaciğer hastalığına ve diğer ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Hastalık anne ve babadan otozomal resesif şekilde genetik olarak geçer. Tirozinemi 1, fumarilasetoasetaz (FAH) adı verilen bir enzim… Okumaya devam et TİROZİNEMİ TİP 1 (HEPATORENAL TİROZİNEMİ)

NİEMANN-PİCK A/B (SFİNGOMYELİNAZ EKSİKLİĞİ)

Niemann Pick hücre içinde bulunan lizozom adı verilen yapıların içinde yer alan sfingomyelinaz adlı enzimin genetik olarak doğuştan eksikliği sonucu ortaya çıkan bir metabolik hastalıktır. Hastalıkta sfingomiyelinaz enzminin çalışamaması sonucu hücrelerde sfingomiyelin adlı maddenin birikimi meydana gelir. Bu birikim hastadaki şikayetlerin ve bulguların sebebidir. Hastalık anne ve babadan genetik olarak otozomal resesif şekilde kalıtılır. Hastalık… Okumaya devam et NİEMANN-PİCK A/B (SFİNGOMYELİNAZ EKSİKLİĞİ)

PROPİYONİK ASİDEMİ

Besinlerle alınan ‘’Valin, metionin, treonin ve izolösin’’ adı verilen amino asitlerin ve yağ asitlerinin metabolize olmaması sonucu ortaya çıkan bir organik asidemidir. Anne ve babadan genetik (otozomal resesif) olarak geçer. Hastalar ‘’Valin, metionin, treonin ve izolösin’’ adı verilen amino asitlerin ve yağ asitlerini ihtiva eden besin ile beslendikten sonra metabolitleri olan propiyonik asit ve glisin… Okumaya devam et PROPİYONİK ASİDEMİ

METİLMALONİK ASİDEMİ (MMA)

Besinlerle alınan ‘’Valin, metionin, treonin ve izolösin’’ adı verilen amino asitlerin ve yağ asitlerinin metabolize olmaması sonucu ortaya çıkan bir organik asidemidir. Anne ve babadan genetik (otozomal resesif) olarak geçer. Hastalar ‘’Valin, metionin, treonin ve izolösin’’ adı verilen amino asitlerin ve yağ asitlerini ihtiva eden besin ile beslendikten sonra metabolitleri olan metilmalonik asit ve glisin… Okumaya devam et METİLMALONİK ASİDEMİ (MMA)

İZOVALERİK ASİDEMİ

Besinlerle alınan ‘’lösin’’ adı verilen amino asidin metabolize olmaması sonucu ortaya çıkan bir organik asidemidir. Anne ve babadan genetik (otozomal resesif) olarak geçer (IVD geni). Bir çok metabolik hastalıkta olduğu gibi izovalerik asidemide de taşıyıcı anne ve taşıyıcı babanın sorunlu allellerinin çocuklarında yan yana gelmesi ile oluşur. Taşıyıcı anne babanın çocuklarının hasta olma ihtimali %25… Okumaya devam et İZOVALERİK ASİDEMİ

MATERNAL FENİLKETONÜRİ

Fenilketonüri tanılı annelerin gebelikleri sırasında, kandaki yüksek fenilalanin seviyesinin anne karnındaki bebeği etkilemesi durumuna maternal fenilketonüri denilmektedir. Bebekte doğum kilosunda düşüklük, baş çevresi küçüklüğü, anormal yüz bulgular, büyüme gelişme geriliği, göz ve kalp sorunları ve zeka geriliği görülebilir. Hafif hiperfenilalaninemili annelerde bu risk daha düşüktür. Fakat hiperfenilalaninemi tanılı annelerin de gebelikleri süresince mutlaka kan fenilalanin… Okumaya devam et MATERNAL FENİLKETONÜRİ

FABRY HASTALIĞI

Fabry Hastalığı X kromozumu üzerinden geçiş gösteren lizozomal depo hastalığıdır. Hastalık dünyada 40000-117000 kişide 1 görülmektedir. a-galaktosidaz A adlı enzim eksikliğine bağlı glikolipit birikimi [globotriaosilseramid (GL3)], farklı dokularda hücre içinde birikir. Enzim eksikliğinin derecesine göre klinik bulgularda değişiklik gösterebilmektedir. Klasik Fabry hastalığında; erken yaşlarda başlayan genellikle karın ve kasık bölgesindeki ciltte kırmızı kabarık döküntüler (anjiokeratoma… Okumaya devam et FABRY HASTALIĞI

NON-KETOTİK HİPERGLİSİNEMİ

Karaciğerde bulunan “glisin cleavage” adı verilen enzim kompleksinin doğuştan eksikliği sonucu vücut sıvılarında (kan, beyin-omurilik sıvısı, idarda) glisin amino asidinin birikimi ile seyreden bir metabolik hastalıktır. Hastalık anne ve babadan genetik (otozomal resesif) olarak geçer. Bir çok metabolik hastalıkta olduğu gibi Nonketotik hiperglisinemi de taşıyıcı anne ve taşıyıcı babanın sorunlu allellerinin çocuklarında yan yana gelmesi… Okumaya devam et NON-KETOTİK HİPERGLİSİNEMİ

ALKAPTONÜRİ

Homogentisat 1,2dioksijenaz enziminin doğuştan eksikliğine bağlı homogentisik asit’in (HGA) maleilasetoasetat’a dönüşememesi sonucu benzoquinon asetik asit (BQA), melanin- benzeri pigmentler birikimi ile seyreden bir hastalıktır. Homogentisat 1,2 dioksijenaz enzimi geni 3q13.33 kromozunda bulunmaktadır. Hastalık otozomal resesif olarak anneden ve babadan geçer. Otozomal resesif geçiş şeması: Metabolik hastalıkların çoğu otozomal resesif (çekinik kalıtım) şeklinde genetik olarak anne… Okumaya devam et ALKAPTONÜRİ

POMPE HASTALIĞI

Hücrelerde bulunan lizozomlar adı verilen yapılar içinde yer alan asit α-glukozidaz enzim eksikliği nedeni ile ortaya çıkan genetik geçişli bir hastalıktır. Anne ve babadan genetik (otozomal resesif) olarak geçer (GAA geni). Klinik Belirtiler: Hastalık temelde iskelet kaslarını, kalp kasını ve düz kasları tutar. Hastalığın ağırlığı, başlangıç yaşına, organ tutulum derecesine ve kas tutulumunun ağırlığına bağlıdır.… Okumaya devam et POMPE HASTALIĞI

GAUCHER HASTALIĞI

Asit-b-glukosidaz enzim eksikliğine bağlı ortya çıkan hastalıktır. Glukoseramid adlı madde bu enzim ile glukoz ve seramide parçalanmaktadır. Enzim eksikliğinde ise vücudumuzun çeşitli yerlerindeki hücrelerinin içinde glukoseramid birikimi meydana gelir ve hastalık bulguları ortaya çıkar. Gaucher hastalığı GBA1 (Asit-b-glukosidaz) 1q21 genindeki mutasyon sonucu ortaya çıkar. Hastalık anne ve babadan (otozomal resesif) genetik olarak geçiş göstermektedir. Hastalıkta… Okumaya devam et GAUCHER HASTALIĞI

FENİLKETONÜRİ

Anne ve babadan genetik olarak geçen metabolik bir hastalıktır. Çekinik genle taşınan bu hastalığın taşıyıcı sıklığı ülkemizde yüksektir. Her 100 kişiden dördünün bu hastalığı taşıyor olması yanı sıra %22 ‘ye varan akraba evliliği sıklığı hastalığın ülkemizde sık görülmesinin nedenidir. Türkiye fenilketonüri hastalığının en sık görüldüğü ülkeler arasındadır. Doğan her 6.000 – 8.000 çocuktan biri fenilketonüri… Okumaya devam et FENİLKETONÜRİ

BİOTİNİDAZ EKSİKLİĞİ

Biotinidaz eksikliği, anne ve babadan genetik olarak geçen metabolik bir hastalıktır. Dünya ülkeleri içinde biyotinidaz eksikliğinin en sık görüldüğü ülkelerden birinin Türkiye olduğu bildirilmiştir. Görülme sıklığı yenidoğanlarda 1:1100 olarak bildirilmektedir. (Baykal T, Huner G, Sarbat G, et al. Incidence of biotinidase deficiency in Turkish newborns. Acta Paediatr, 1998;87(10):1102-3.) Biyotin, organizmadaki 4 adet karboksilaz enziminin normal… Okumaya devam et BİOTİNİDAZ EKSİKLİĞİ

YENİDOĞAN TOPUK KANI İLE TARAMA PROGRAMI

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından tüm Türkiye genelinde uygulanan Yenidoğan Tarama Programı ile, tüm yenidoğanların Biotinidaz Eksikliği, Fenilketonüri, Konjenital Hipotiroidi ve Kistik Fibrozis yönünden taranması, oluşacak zeka geriliği, beyin hasarları ve geri dönüşümsüz zararların engellenerek, topluma getirdiği ekonomik yükün önlenmesi, tanı konan bebeklerde bu hastalıklar nedeniyle oluşacak rahatsızlıkları önlemek amacıyla uygun tedavi başlanması ve böylece… Okumaya devam et YENİDOĞAN TOPUK KANI İLE TARAMA PROGRAMI